Η Εθνική Αντίσταση στην Ύδρα το 1940-1944

Η Ύδρα μετά την προσφορά της σε στρατιώτες το 1940  (όπως όλη η Ελλάδα), στο μέτωπο του πολέμου συνεχίζει να  αντιστέκεται απέναντι στους κατακτητές Γερμανούς και Ιταλούς τα μαύρα χρόνια της κατοχής με σαμποτάζ και άλλες ηρωικές αντιστασιακές πράξεις. Η συμβολή στην Εθνική αντίσταση του  Μητροπολίτη Προκόπιου Καραμάνου αλλά και του τότε Δημάρχου Ύδρας ήταν σημαντική και καθοριστική.

Ιδρύεται το ΕΛΑΝ (Ελληνικό Απελευθερωτικό Ναυτικό), Αργολικού που παρενοχλούσε τις γερμανικές θαλάσσιες μεταφορές και έτσι ανακούφιζε στρατιωτικά τις περιοχές που δρούσαν Ελληνικές ένοπλες δυνάμεις και με τις επιδρομές εναντίων επιταγμένων από τις κατοχικές δυνάμεις καϊκιών, εξασφάλιζαν τρόφιμα και πολεμικό υλικό. Αλλά και  ο «φόρος» της αντίστασης των Υδραίων  ήταν  βαρύς, αφού οι κατακτητές μετά από συνοπτικές διαδικασίες εκτελούσαν κάθε πατριώτη, ένας επιπλέον "φόρο" που πλήρωσε το νησί ήταν ότι λόγο της ασιτίας χάθηκε μεγάλο μέρος του πληθυσμού της Ύδρας.

Το 1944 οι Γερμανοί και οι Ιταλοί εγκαταλείπουν την Ύδρα που γιορτάζει την απελευθέρωση της από τους κατακτητές. 

Ο Υδραίος Θεμιστοκλής Ραφαλιάς, που υπήρξε μέλος της Εθνικής Αντίστασης της Ύδρας, περιγράφει μέσα από το βιβλίο του:  «65η επέτειος (1944-2009) τον ηρωικού θανάτου αγωνιστών – εθνομαρτύρων Εθνικής Υδραϊκής Αντίστασης» το ρόλο του ΕΛΑΝ στην αντίσταση κατά των Γερμανών στην Ύδρα, στην Αργολίδα, την Ερμιονίδα και στις Σπέτσες και αναφέρεται στην αντιστασιακή δράση του τότε Μητροπολίτη Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης Προκόπιου Καραμάνου που θαρραλέα αντιμετώπισε του Γερμανούς κατακτητές:

«…Όμως οι Γερμανοί προσπάθησαν να βάλουν τέρμα σ’ αυτές τις επιθέσεις. Οι αντίπαλοι του ΕΑΜ τους είχαν ήδη δώσει μια κατάσταση με τα 17 μέλη του ΕΑΜ και του ΕΛΑΝ που ήταν στην Ύδρα. Έτσι στις 16 Ιουνίου 1944, μετά την επιδρομή στις Σπέτσες που περιγράφει ο Περράκης, κατέφτασαν στην Ύδρα, ανάγκασαν όλους τους Υδραίους να κατέβουν στο λιμάνι και συνέλαβαν τους 17. Την άλλη μέρα οι Γερμανοί αφού είχαν βασανίσει ένα παληκάρι, τον Νίκο Ντούρο, ετοιμαζόντουσαν να τον κρεμάσουν στην παραλία. Τότε επενέβη ο ο Μητροπολίτης Προκόπιος Καραμάνος, που ήταν κι αυτός στην εθνική αντίσταση. Ο Ραφαλιάς περιγράφει την σκηνή (σελ.110): «Στριµωγµένοι παρακολουθησαµε. Ο κόσµος στην παραλία έστρεφε τα µάτια του προς τα πάνω και µας κοίταζε. Κάποια στιγµη αντικρύσαµε το θαρραλέο, τολµηρό και άφοβο Μητροπολίτη Προκόπιο ασκεπη, µε το εγκόλπιο, κρατώντας το δεσποτικό µπαστούνι, µε ταχύ βηµατισµό και µε την επιβλητικη και αγέρωχη κορµοστασιά του, ανεµίζοντας η γενειάδα του και τα ράσα του – 75χρονος τότε – να έρχεται έξω από το κατάστηµα του µακαρίτη Σταµάτη Βέτιµη, όπου βρισκότανε αιµόφυρτος µεταξύ των κτηνανθρώπων ο αλησµόνητος Νίκος Ντούρος. Ο κόσµος στην παραλία παρακολουθούσε αµίλητος και λυπηµένος. Ο Μητροπολίτης Προκόπιος ψύχραιµος απευθύνθηκε στον επικεφαλης Γερµανό αξιωµατικό και µε τη στεντόρεια φωνη τού είπε: «Εµένα να κρεµάσετε. Όλα τα παιδιά είναι αθώα». Ο παρευρισκόµενος Αυστριακός Σµόλιγκ ερµηνευσε τα λόγια του Δεσπότη Προκόπιου. Ακολούθησε νεκρικη σιγη. Ο Γερµανός αξιωµατικός διέταξε και φέρανε το Νίκο και πάλι στη Χωροφυλακή, µε την εντολη να ειδοποιηθεί γιατρός για την επούλωση των πληγών του. Χάρις στη θαρραλέα επέµβαση του αείµνηστου Δεσπότη Προκόπιου διασώθηκε ο Νίκος, προσωρινά όµως, γιατί µετά παρέλευση µικρού χρονικού διαστηµατος, εκτελέστηκε µαζί µε τον αδελφό του Μόδεστο, τον αδελφό µου Τάκη και άλλους αγωνιστές στο γερµανικό στρατόπεδο Εξαµίλια της Κορίνθου…».